سيد علاء الدين محمد گلستانه
360
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
ديگر ، به جا آوردن اذان و اقامه است . و جمعى از علما ، اقامه را در همهء نمازهاى پنجگانه ، بر مردان ، واجب مىدانند و اذان و اقامه را بر مرد و زن در نماز صبح و مغرب ، واجب مىدانند . و بعضى ، اذان را در نماز صبح و شام ، و اقامه را در جميع نمازهاى پنجگانه ، واجب مىدانند ، و احوط آن است كه مطلقاً ترك نكنند . ديگر ، اخلاص نيّت است و عبادت را براى خداى تعالى به جا آوردن ، نه براى ديدن و شنيدنِ مردم و ساير اغراض فاسده . و قبل از اين مذكور شد كه ريا ، يكى از مراتب شرك به خداست و ظاهر است كه عبادت از براى ديگرى كردن ، از قبيل بت پرستيدن است . و در باب نيّت و قصد قربت ، بعضى كلمات ، قبل از اين مذكور شد . و وسواس كه جمعى در نيّت مىكنند ، محض متابعتِ شيطان است ، و بسيار است كه باعث گذشتن نماز از وقت فضيلت مىشود . و بهتر آن است كه نيّت را به لفظ در نياورند ؛ زيرا كه امرى است كه شارع نفرموده . و ظاهر ، آن است كه بعد از اقامه ، هر گاه نيّت را به لفظ در آورند ، از قبيل حرف زدن باشد خارج از صلات . و در حديث صحيح ، وارد شده كه : هر گاه بعد از اقامه ، حرف زنى ، اقامه را اعاده كن . ديگر ، در حال تكبير بر جاى خود ايستادن ، و آن كه بعضى از عوام ، در وقت تكبيرة الإحرام ، قدمى پيش مىگذارند ، بدعتى است باطل . ديگر ، درست خواندن حمد و سوره است در نماز و رعايت نمودن كه هر حرفى از مخرج خود گفته شود ، نه آن كه ضاد را از مخرج زا ، و غين را از مخرج قاف ، و صاد را از مخرج سين - چنان كه ميان عوام شايع است - بگويند . و هر كس نداند بايد كه ياد گيرد و هر كس زبانش چنانچه بايد ، موافقت نكند و بايد كه به قدر مقدور سعى بكند ، بعد از آن ، معذور خواهد بود . و ندانستن مسئله در اين امور - چنانچه علما تصريح نمودهاند - فايدهاى ندارد . و ظاهراً در ميان علما خلافى نيست كه هر گاه قرائت صحيح نباشد ، خواه آن كه عمداً غلط بخواند يا از روى جهل و نادانى به مسئله يا به طريقهء قرائت ، با وجود آن كه ياد گرفتن ممكن باشد ، نمازْ درست نخواهد بود . بنا بر اين ، بسيارى از نمازها باطل خواهد بود و كمال بىدينى است كه كسى حمد و سوره را كه نماز واجب - كه ستون دين است - به آن بر پاست ، با آن كه در شبانهروزى چندين مرتبه خوانده مىشود ، ياد نگيرد . و وسواس در قرائت هم از فريب شيطان است و جمعى از آنها كه در قرائتْ وسواس مىكنند ، بسيار است كه بدتر از جمعى مىخوانند كه از قرائت ، هيچ وقوف ندارند .